Kısa cevap: Fark tekniktedir. Harcın bir yaprağa sarılmasıyla yapılana sarma, bir sebzenin içi oyulup doldurulmasıyla yapılana dolma denir. Yaprak sarma ve lahana sarması sarma; biber dolması, kabak dolması, patlıcan dolması ise dolmadır.
Sarma nedir?
Yaprak (asma, lahana, pazı) ince bir tabaka olarak kullanılır ve harç bu tabakaya sarılır. Sonuç, silindir biçiminde ve tek lokmalık bir yemektir. Örnekler: yaprak sarması, lahana sarması, pazı sarması, kara lahana sarması.
Dolma nedir?
İçi boşaltılabilen bir sebze ya da ürün kullanılır; harç bu boşluğa doldurulur. Örnekler: biber dolması, kabak dolması, patlıcan dolması, domates dolması, midye dolma.
Zeytinyağlı mı, etli mi?
Bu ayrım hem sarma hem dolma için geçerlidir ve pişirme mantığını değiştirir:
| Zeytinyağlı | Etli | |
|---|---|---|
| İç harç | Pirinç, soğan, dolmalık fıstık, kuş üzümü, baharat | Kıyma, pirinç, soğan |
| Servis sıcaklığı | Soğuk / ılık | Sıcak |
| Yanında | Limon | Yoğurt |
| Saklama | 3-4 gün, tadı ertesi gün daha iyi | 2 gün |
Dolma kelimesi neden ikisini de kapsar?
Günlük dilde dolma çoğu zaman genel bir üst başlık gibi kullanılır; menülerde zeytinyağlı dolmalar başlığı altında yaprak sarması da görülebilir. Teknik olarak yanlış olsa da yaygın bir kullanımdır. Mutfak literatüründe ise ayrım nettir: sarılan sarma, doldurulan dolmadır.
Yöresel isimler
- Ege: yaprak sarma için yaprak dolması da yaygın kullanılır
- Güneydoğu: yaprak dolması ve içli dolma tabirleri sık geçer
- Karadeniz: kara lahana sarması bölgenin karakteristik yemeğidir
Sıkça Sorulan Sorular
Yaprak sarmaya neden bazen dolma deniyor?
Halk arasında dolma başlığı bütün bu yemek ailesi için kullanıldığından. Teknik ayrım sarım-doldurma farkına dayanır.
Hangisi daha az kalorilidir?
Zeytinyağlı yaprak sarması, etli biber dolmasına göre porsiyon başına genellikle daha düşük kaloridir. Yaprak sarmanın kalori değerlerini burada paylaştık.
Sarma ve dolma birlikte servis edilir mi?
Evet, klasik zeytinyağlı sofralarında birlikte sunulur.
İlgili yazılar: Yaprak sarma nasıl sarılır? · Zeytinyağlı mı salçalı mı?