Etsiz mantıda hamur aynı kalır, değişen tek şey harçtır: kıyma yerine mercimek, patates veya kavrulmuş sebze kullanılır. Tek teknik fark haşlama süresinde: etsiz harç pişmeye ihtiyaç duymadığı için süre 2 dakika kısalır (taze mantıda 6-8 dakika). Vegan versiyonda ayrıca hamurdaki yumurta çıkarılır.
Aşağıda üç harç tarifi, vegan hamur ayarı ve harcın akmasını önleyen püf noktaları var.
Hamur: Klasik ve Vegan
| Malzeme | Klasik | Vegan |
|---|---|---|
| Un | 3 su bardağı | 3 su bardağı |
| Yumurta | 1 adet | Yok |
| Ilık su | Yarım su bardağı | Dörtte üç su bardağı |
| Tuz | 1 tatlı kaşığı | 1 tatlı kaşığı |
| Zeytinyağı | — | 1 yemek kaşığı |
Vegan hamurda yumurtanın bağlayıcılığını telafi etmek için iki ayar yapılır: 1 kaşık zeytinyağı eklenir ve yoğurma süresi 10-12 dakikaya çıkarılır. Hamur 30 dakika dinlendirilmeli, aksi halde açarken geri toplanır.
Tarif 1: Mercimekli Harç
Ete en yakın doyuruculuğu veren seçenek; protein değeri de en yüksek.
| Malzeme | Miktar |
|---|---|
| Yeşil mercimek (haşlanmış, süzülmüş) | 1,5 su bardağı |
| Soğan (ince kıyılmış) | 2 orta boy |
| Zeytinyağı | 3 yemek kaşığı |
| Salça | 1 tatlı kaşığı |
| Maydanoz | Yarım demet |
| Karabiber, pul biber, tuz | Damak zevkine göre |
- Mercimeği diri kalacak şekilde haşlayın (15-18 dakika), süzün, tamamen soğutun.
- Soğanı zeytinyağında 10-12 dakika kavurun; acele etmeyin, soğanın şekeri bu aşamada çıkar.
- Salçayı ekleyip 1 dakika kavurun, ocaktan alın.
- Mercimek, maydanoz ve baharatları karıştırın.
- Harç tamamen soğumadan mantı sarmaya başlamayın.
Kritik nokta: mercimek ezilmemeli. Ezilen mercimek harcı hamurlaştırır ve haşlamada suya karışır.
Tarif 2: Patatesli Harç
En ekonomik ve çocukların en çok sevdiği versiyon.
| Malzeme | Miktar |
|---|---|
| Patates (haşlanmış, ezilmiş) | 3 orta boy |
| Soğan | 2 orta boy |
| Zeytinyağı veya tereyağı | 3 yemek kaşığı |
| Kuru nane | 1 tatlı kaşığı |
| Karabiber, tuz | Damak zevkine göre |
Patatesi haşlayıp ezdikten sonra 10 dakika açıkta bekletin ki buharı çıksın. Sıcak ve nemli patates harcı hamuru içten ıslatır. Soğanı kavurup patatese karıştırın, baharatları ekleyin.
Tarif 3: Sebzeli Harç
En hafif seçenek; yazlık servis için uygun.
| Malzeme | Miktar |
|---|---|
| Kabak (rendelenmiş, suyu sıkılmış) | 2 orta boy |
| Havuç (rendelenmiş) | 1 orta boy |
| Soğan | 1 orta boy |
| Ispanak (haşlanmış, suyu sıkılmış) | 1 demet |
| Zeytinyağı | 3 yemek kaşığı |
| Galeta unu | 1-2 yemek kaşığı |
| Kekik, karabiber, tuz | Damak zevkine göre |
Sebzeli harçta tek zorluk sudur. Kabağı rendeledikten sonra tuzlayıp 15 dakika bekletin, sonra avuçta sıkın. Ispanağı da aynı şekilde. Galeta unu kalan nemi tutar ve harcı bağlar.
Harcın Suyunu Almak: Üç Tarifin Ortak Kuralı
| Malzeme | Suyunu alma yöntemi |
|---|---|
| Mercimek | Diri haşlayın, süzgeçte 10 dk bekletin |
| Patates | Ezdikten sonra 10 dk buhar çıksın |
| Kabak | Tuzlayıp 15 dk bekletin, avuçta sıkın |
| Ispanak | Haşlayıp soğuk suya alın, sıkın |
| Mantar | Yüksek ateşte, kapaksız, suyu çekene kadar kavurun |
Harcı bir tabağa yayıp 10 dakika bekletmek en iyi testtir: tabakta su birikiyorsa harç hâlâ suludur.
Kapatma ve Haşlama
| Adım | Etsiz mantı | Kıymalı mantı |
|---|---|---|
| Kare boyutu | 2,5-3 cm | 2,5-3 cm |
| Harç miktarı | Nohut tanesi kadar | Nohut tanesi kadar |
| Haşlama (taze) | 6-8 dk | 8-10 dk |
| Haşlama (donuk) | 8-10 dk | 10-12 dk |
| Su | 250 g için 2,5 L | Aynı |
Mantılar yüzeye çıktıktan 2 dakika sonra süzün. Süre tablolarının tamamı mantı kaç dakika haşlanır yazısında; harç oranı mantığı mantı iç harcı oranları yazısında.
Vegan Servis Önerileri
| Sos | Vegan mı | Not |
|---|---|---|
| Zeytinyağı + kuru nane + tatlı biber | Evet | En yaygın vegan servis |
| Zeytinyağı + limon + maydanoz | Evet | Hafif, yazlık |
| Domates sosu | Evet | Çocuklar sever |
| Tahinli sos (tahin + su + limon) | Evet | Yoğurdun yerini tutar |
| Soya/hindistancevizi yoğurdu | Evet | Sarımsak ekleyin |
| Sarımsaklı süt yoğurdu | Hayır | Vejetaryen, vegan değil |
Dördüncü satır özellikle işe yarar: tahini suyla inceltip limon ve tuz eklediğinizde yoğurda benzer kıvam ve ekşilik elde edilir. Diğer sos seçenekleri mantı sosu nasıl yapılır yazısında.
Besin Değeri Karşılaştırması
| 150 g mantı (haşlanmış) | Kalori | Protein | Lif |
|---|---|---|---|
| Kıymalı | 380-450 kcal | 16-20 g | 2-3 g |
| Mercimekli | 330-390 kcal | 13-16 g | 6-8 g |
| Patatesli | 310-360 kcal | 8-10 g | 3-4 g |
| Sebzeli | 280-330 kcal | 7-9 g | 4-6 g |
| Peynirli | 360-420 kcal | 15-18 g | 2-3 g |
Mercimekli versiyon protein açısından kıymalıya en yakın ve lifte en yüksek. Dondurmanın besin değerine etkisi donuk gıdanın protein değeri yazısında.
Dondurma
- Mantıları unlanmış tepsiye tek tek dizin.
- 2 saat buzlukta ön dondurma yapın.
- Kilitli torbaya alıp havasını çıkarın, tarih yazın.
- Mercimekli ve patatesli 2-3 ay, sebzeli 2 ay saklanır.
- Çözdürmeden doğrudan kaynar suya atın.
Sebzeli harç en kısa süre dayanır çünkü su oranı yüksektir. Saklama ayrıntıları mantı buzlukta ne kadar durur yazısında.
Sık Yapılan Üç Hata
| Hata | Sonuç | Çözüm |
|---|---|---|
| Harç sulu bırakılmış | Haşlamada suya karışır | Her malzemenin suyunu alın |
| Mercimek fazla haşlanmış | Harç hamurlaşır | 15-18 dk, diri kalsın |
| Harç sıcakken sarılmış | Hamur içten ıslanır | Tamamen soğutun |
Dağılma sebeplerinin tamamı mantı neden dağılır yazısında. Aynı mantık içli köftede de geçerli: etsiz içli köfte seçenekleri.
Tadelya ve Etsiz Seçenekler
Tadelya mantısı el açması hamurla ve kıymalı harçla hazırlanır. Vejetaryen veya vegan bir sofra kuruyorsanız yukarıdaki tarifleri evde uygulayabilir, yanına Tadelya'nın zeytinyağlı yaprak sarması gibi etsiz ürünlerini koyabilirsiniz. Donuk etsiz ürün listesi vejetaryen donuk ürünler yazısında.
Ürünleri Tadelya ürünler sayfasından inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Etsiz mantı kaç dakika haşlanır?
Taze etsiz mantı 6-8 dakika, donuk olan 8-10 dakika. Kıymalıdan 2 dakika kısadır çünkü harç zaten pişmiştir; sadece hamurun pişmesi gerekir.
Etsiz mantı harcı neden dağılıyor?
Harç suludur. Mercimek fazla haşlanmış, patates buharı çıkmamış veya kabağın suyu sıkılmamış olabilir. Harcı bir tabağa yayıp 10 dakika bekletin; su birikiyorsa hâlâ suludur.
Vegan mantı hamuru nasıl yapılır?
Yumurtayı çıkarın, su miktarını dörtte üç bardağa çıkarın, 1 kaşık zeytinyağı ekleyin ve 10-12 dakika yoğurun. 30 dakika dinlendirmek zorunludur.
Hangi etsiz harç en doyurucu?
Mercimekli. 150 gram mantıda 13-16 gram protein verir; kıymalıya en yakın değer bu. Lif açısından da en yüksek seçenek (6-8 gram).
Mercimek hangi türden olmalı?
Yeşil mercimek. Haşlandığında tanesi dağılmaz. Kırmızı mercimek hemen ezilir ve harç hamurlaşır; kullanılacaksa 8-10 dakikayı geçmemeli.
Vegan sos olarak ne kullanılabilir?
Zeytinyağı + kuru nane + tatlı biber en yaygın seçenek. Yoğurt yerine tahini suyla inceltip limon ve tuz ekleyerek benzer kıvam ve ekşilik elde edebilirsiniz.
Etsiz mantı dondurulur mu?
Evet. Mercimekli ve patatesli 2-3 ay, sebzeli 2 ay. Tepsiye tek tek dizip 2 saat ön dondurma yapın, sonra torbaya alın. Çözdürmeden kaynar suya atılır.
Çocuklar için hangisi daha uygun?
Patatesli. Tadı yumuşak, dokusu tanıdık ve baharatsız hazırlanabilir. Sebzeli harç da uygundur; rendelenmiş sebze çoğu zaman fark edilmez.